Yaş: 18 yaşını doldurmuş her sağlıklı
erişkin kan verebilir.
Sıklık: Erkekler,en sık 2 ayda bir; kadınlar
ise, en sık 3 ayda bir olmak üzere ve yılda toplam 4
üniteyi geçmemek koşuluyla kan verebilirler.
Vücut Ağırlığı: 50 kg'ın üzerinde olan herkes
kan bağışı yapabilir.
Miktar: Bağışlanan kan standart
olarak 450 mL'dir. İnsan vücudunda toplam 5000-6000 mL
kan olduğu düşünülürse, bu miktar, toplam kan
hacminin sadece % 7,5-9' u kadardır.Kan bağışını
takiben, eksilen sıvı hacmi, damar dışındaki sıvının,
damar içine geçmesiyle saatler içerisinde karşılanır.
Hücrelerin yenilenmesi süreci ise, 2 ay kadardır.
Anemi: Kansızlık, elbetteki kan bağışı
için engeldir. Günlük yaşamın olağan sayılabilecek
ve çoğunlukla psikolojik kaynaklı olan halsizlik,
bitkinlik gibi durumlar, anemi (Kansızlık) olarak algılanmamalıdır.
Anemi tanısı, kan testleriyle yapılmaktadır. Kan bağışı
için kriter hemoglobin değeridir. Bu değer, Erkeklerde
13,5 g/dL'nin; Kadınlarda ise, 12,5 g/dL'nin üzerinde
ise, kan bağışı yapabilirsiniz. Kan merkezlerinde,
hemoglobin tayini yapılmakta ve hemoglobin düzeyiniz uygunsa kan alınmaktadır.
Saklama: Kanın saklanma süresi, torba içindeki
antikoagülan (Pıhtılşamayı engelleyici) sıvının niteliğine bağlıdır. Bugün
kullanılmakta olan torbalarda bu süre 35-42 gün kadardır
ve bu süre, kanın kullanımı için fazlasıyla yeterli
bir depolama süresidir.
Sterilite: Kan torbaları, tek kullanımlık
ve steril olarak imal edilmektedir. Bu sebeple, kan bağışı
sırasında donöre herhangi bir hastalık bulaştırılması
söz konusu değildir.
Yan Etki: Kan bağışının, kilo aldırma,
zayıflatma, halsiz bırakma, kaşıntı ve bağımlılık
gibi yan etkileri yoktur.
İlaç
Kullanımı: Almış
olduğunuz ilaçlar, kanınıza geçmektedir. Bu ilaçlardan
bazıları kan bağışı yapmaya engeldirler. Kan bağışından
önce, eğer sağlığınız açısından mecbur değilseniz,
ilaç almayınız. Almak durumundaysanız, kan verip
veremeyeceğinizi kan merkezi doktorlarımıza danışabilirsiniz.
- Aspirin kullanımı:
Kan bağışına engel değildir. Sadece,
trombosit amaçlı kal alımında veya
tromboferezde dikkat edilmelidir.
- Tegison (Sedef
hastalığında kullanılan bir ilaç)
kullananlar, ilacı kestikten 3 yıl sonra kan
verebilir.
- Accutan veya
benzeri retinoik asit türevi ilaçları
kullananlar, ilacı bıraktıktan 4 hafta sonra
donör olabilir.
- Faktör konsantresi
kullananlar, donör olamazlar.
Tansiyon: Sistolik kan basıncı 180
mmHg'yı, diastolik kan basıncı ise, 100 mmHg'yı aşmamalıdır.
Hastalıklar, Aşılar: Yine bazı hastalıklar da ilaçlar
gibi kan bağışına sürekli veya belli bir dönem için
engel oluşturmaktadır. Bu hastalıklara ilişkin bazı
bilgiler aşağıda belirtilmiştir.( Aşağıda olmayan hastalıklar için,
bizi arayabilirsiniz )
- Hepatit B (Hiçbir
zaman kan veremezler)
- Hepatit C (Hiçbir
zaman kan veremezler)
- AIDS (Hiçbir zaman
kan veremezler)
- Sıtma (Tedavinin
sağlanmasından 3 yıl sonradan itibaren kan
verebilirler)
- Frengi geçiren
hastalar, iyileşmeden 1 yıl sonra kan
verebilirler.
- Creutzfeldt-Jacob
hastalığı olanlar, hiçbir zaman kan veremez.
- Chagas Hastalığı
( Alınan kan sadece fraksinasyon amaçlı kullanılabilir)
- Tüberküloz (Tedavinin
sağlanmasından 5 yıl sonra kan verebilirler)
- Diabet (İlaç
kullanmayan veya ilaç kullandığı halde, kan
şekeri regüle edilmiş olanlar kan verebilir)
- Anemi (Anemi teşhisi
konmuş kişiler kan bağışçısı olamazlar)
- Gebeler kan veremez.
Doğum veya gebeliğin sonlan(dırıl)masından 6
hafta sonra kan verebilirler.
- Koroner kalp hastalığı,
angina pektoris, ciddi kardiyak aritmi,
serebrovasküler hastalıklar, arteriyal tromboz
veya rekküren venöz trombozu olan kişiler kan
veremezler.
- Allerji ( Astım
hastaları kan veremez. Polen allerjisi olanlar
ise, sadece allerjileri oldukları dönemde kan
bağışlayamazlar)
- Otoimmün hastalığı
olanlar kan veremezler.
- Kanama diatezi (Kanama
eğilimi) olanlar ömür boyu kan veremezler.
- Bronşit (Belirtisi
olan kronik bronşit hastaları kan veremez)
- Kronik nefrit ve
pyelonefritli hastalar kan veremez. Akut
glomerulonefrit geçirmiş olanlar ise, iyileşmeden
5 yıl sonra bağış yapabilir.
- Malign (Habis)
hastalığı olanlar, donör olarak kabul
edilmezler.
- Brusella almış
olanlar, tam iyileşmeyi takiben iki sene sonra
kan bağışçısı olabilirler.
- Epilepsi hastaları,
kan veremezler.
- Osteomyelit geçirmiş
hastalar, tam düzelmeden 5 yıl sonra kan
verebilirler.
- Cerrahi: Büyük
amelyatlardan sonra 6 ay boyunca kan bağışı
alınmaz.Mide rezeksiyonu geçirenler ise, hiçbir
zaman donör olamazlar.
- Transfüzyon: Kan
veya kan ürünü alan donörler, 1 yıl boyunca
kan veremezler.
- Attenüe virus aşısı
yapılmış olanlar 3 hafta kan veremez.( Su çiçeği,
sarı humma, kızamık, kızamıkçık, oral
polio, kabakulak)
- Ölü bakteri aşısı
olanlar, 5 gün donör olamazlar.( Kolera, tifo,
antrax)
- İnaktif virus aşısı
ve toxoid alanlar ise 3 gün kan veremezler (
Polio-injeksiyon , influenza, rabies, difteri,
tetanoz)